THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP

1. Quy định về chi phí dự phòng đầu tư vốn góp

Trường hợp công ty không có đủ căn cứ xác định tại thời điểm lập báo cáo tài chính năm khoản đầu tư vào Công ty con có giá trị bị suy giảm so với giá trị đầu tư ban đầu thì Công ty không được trích lập chi phí dự phòng tổn thất các khoản đầu tư theo quy định tại Thông tư số 48/2019/TT-BTC ngày 8/8/2019 của Bộ Tài chính và khoản chi phí tài chính từ việc giảm vốn đầu tư vào Công ty con do Công ty con giảm vốn điều lệ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

• Trích dẫn: Công văn 3196/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 16/8/2025.

2. Đối tượng nộp thuế TNDN bổ sung toàn cầu

Người nộp thuế thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu là đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất hằng năm của công ty mẹ tối cao đạt từ 750 triệu euro trở lên trong ít nhất 02 năm của 04 năm liền kề trước năm xác định nghĩa vụ thuế.

Với tập đoàn mới thành lập dưới 4 năm, nếu có ít nhất 2 năm đạt ngưỡng doanh thu nói trên thì đơn vị hợp thành cũng thuộc diện nộp thuế.

Nghị định này cũng nêu rõ nhiều trường hợp không thuộc diện nộp thuế.

• Trích dẫn: Nghị định 236/2025/NĐ-CP – Chính phủ, ban hành 29/8/2025.

3. Thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất thuê

Về xác định thu nhập

• Doanh nghiệp có hoạt động chuyển quyền sử dụng đất cho thuê (trường hợp đất thuê trả tiền một lần cho cả thời gian thuê) → thu nhập từ hoạt động này được coi là thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.
• Thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản phải xác định riêng, không được áp dụng ưu đãi thuế TNDN (như miễn, giảm thuế theo ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi).

Về giá tính thu nhập

• Nếu giá chuyển quyền sử dụng đất theo hợp đồng chuyển nhượng thấp hơn giá đất theo bảng giá đất do UBND tỉnh/thành phố ban hành tại thời điểm ký hợp đồng → phải tính theo giá đất trong bảng giá đất của UBND.
• Quy định này nhằm ngăn ngừa việc ghi giá trên hợp đồng thấp hơn giá thị trường để giảm số thuế TNDN phải nộp.

• Trích dẫn: Công văn 3332/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 21/8/2025.

   

THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN

1. Công văn 2821/CT-CS của Cục Thuế về việc đăng ký người phụ thuộc

Cá nhân khi đăng ký người phụ thuộc để được giảm trừ gia cảnh sẽ được cơ quan thuế cấp mã số thuế cho người phụ thuộc (nếu chưa có), đồng thời hệ thống thuế sẽ ghi nhận mối quan hệ phụ thuộc để tính giảm trừ tại tổ chức chi trả thu nhập nơi người nộp thuế kê khai thông tin.

Người nộp thuế chỉ phải thực hiện đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh cho mỗi người phụ thuộc một lần trong suốt thời gian tính giảm trừ; tuy nhiên, do hiện nay chưa có cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan chi trả thu nhập nên khi thay đổi nơi làm việc, người nộp thuế phải đăng ký lại người phụ thuộc để tiếp tục được tính giảm trừ tại đơn vị mới.

Trong bối cảnh Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật Thuế TNCN và Luật Quản lý thuế (thay thế), cơ quan thuế sẽ phát triển hệ thống dữ liệu điện tử tập trung, cho phép lưu trữ và tra cứu thông tin giảm trừ gia cảnh theo mã số thuế hoặc số định danh cá nhân, đồng thời tiếp thu kiến nghị của người dân để hoàn thiện chính sách thuế và quản lý thuế liên quan.

• Trích dẫn: Công văn 2821/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 30/7/2025.

2. Công văn 2994/CT-CS của Cục Thuế về chính sách thuế TNCN trong trường hợp người nộp thuế mắc bệnh hiểm nghèo

Nội dung: Hướng dẫn các ưu đãi về thuế TNCN cho cá nhân mắc bệnh hiểm nghèo, bao gồm:

• Khoản hỗ trợ khám chữa bệnh của người sử dụng lao động được loại trừ khỏi thu nhập chịu thuế TNCN
• Được giảm số thuế TNCN phải nộp.
• Được giảm trừ gia cảnh cho bản thân (132 triệu đồng/năm) và cho người phụ thuộc (4,4 triệu đồng/tháng/người).
• Trích dẫn: Công văn 2994/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 30/7/2025.

   

THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG (GTGT)

1. Thuế suất GTGT đối với dịch vụ kiểm toán, kế toán, tư vấn cho tổ chức ở trong khu phi thuế quan

Có 2 nguồn công văn đọc giả cần tham khảo

Cục thuế Thành phố Hà Nội xác nhận trường hợp Công ty TNHH Hãng Kiểm toán và Định giá ATC cung cấp dịch vụ kiểm toán, kế toán, tư vấn cho tổ chức ở trong khu phi thuế quan nhưng không tiêu dùng trong khu phi thuế quan, không phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xuất khẩu thì không được áp dụng mức thuế suất thuế GTGT 0%.

• Trích dẫn: Công văn 10530/HAN-QLDN4 – Cục Thuế Thành phố Hà Nội, ban hành 16/8/2025.

Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí xác nhận trường hợp Công ty Cổ phần tư vấn EY Việt Nam cung cấp dịch vụ kiểm toán, kế toán, tư vấn,…  là dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức trong khu phi thuế quan, được tiêu dùng trong khu phi thuế quan, phục vụ cho hoạt động sản xuất xuất khẩu của tổ chức trong khu phi thuế quan, không phục vụ cho hoạt động khác không phải hoạt động sản xuất xuất khẩu và không phải dịch vụ quy định tại khoản 4 Điều 17 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP thì được áp dụng thuế suất thuế GTGT 0%.

• Trích dẫn: Công văn 1292/CST-GTGT – Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, ban hành 24/07/2025.

2. Thanh toán trả chậm và khấu trừ thuế GTGT

Đối với hàng hóa, dịch vụ mua trả chậm hoặc trả góp có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, nếu đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng mà cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, thì phải kê khai, điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Việc điều chỉnh này thực hiện trong kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng.

Trong trường hợp đến hạn thanh toán mà Công ty không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và đã kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào, nhưng sau đó (tức là sau thời hạn thỏa thuận trả chậm trong hợp đồng) Công ty mới có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, thì cũng không được khấu trừ lại thuế GTGT đầu vào.

• Trích dẫn: Công văn 434/VLO-QLDN2 – Cục Thuế tỉnh Vĩnh Long, ban hành 21/8/2025.

   

THUẾ XUẤT NHẬP KHẨU

1. Hướng dẫn thủ tục hải quan đối với phần mềm xuất khẩu

Thủ tục hải quan: Bản thân phần mềm không cần làm thủ tục hải quan vì không có mã số hàng hóa. Tuy nhiên, phương tiện chứa đựng phần mềm (như đĩa CD) sẽ được coi là hàng hóa xuất khẩu và phải làm thủ tục hải quan.

Trị giá hải quan: Trị giá hải quan là giá của phương tiện chứa đựng, không bao gồm giá trị của phần mềm, nếu hai giá trị này được tách riêng trên hóa đơn.

Cách khai báo trên tờ khai: Hướng dẫn cụ thể cách khai báo trên tờ khai xuất khẩu, tùy thuộc vào việc người khai có thể tách riêng giá trị của phần mềm và phương tiện chứa đựng trên hóa đơn thương mại hay không.

• Trích dẫn: Công văn 20361/CHQ-NVTHQ – Cục Hải quan, ban hành 16/8/2025.

   

QUẢN LÝ THUẾ

1. Công văn 2915/CT-CS của Cục Thuế về chính sách thuế

Người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài trước khi xuất cảnh, hoặc người Việt Nam xuất cảnh để định cư mà còn nợ thuế quá hạn chưa nộp thì sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh; quy định này không đặt ra ngưỡng về số tiền hay thời gian nợ để đảm bảo thu hồi đầy đủ thuế vì sau khi xuất cảnh có thể họ sẽ không quay lại Việt Nam.

Cơ quan thuế thường xuyên áp dụng các biện pháp nhắc nhở, đôn đốc thu nợ như gọi điện, gửi tin nhắn, thư điện tử hoặc thông báo tiền thuế nợ theo thông tin liên lạc người nộp đã đăng ký; nếu số liệu nợ có sai sót, người nộp thuế có thể phản hồi để cơ quan thuế rà soát và điều chỉnh.

Trường hợp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế luôn tiến hành rà soát, đối chiếu và xác định chính xác nghĩa vụ nộp thuế trước khi gửi Thông báo tạm hoãn xuất cảnh sang cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

• Trích dẫn: Công văn 2915/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 04/8/2025.

2. Sử dụng hóa đơn đầu vào của hộ kinh doanh

Đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, bắt buộc phải thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn và chứng từ.

Đối với hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán sử dụng hóa đơn lẻ, hoặc hộ kinh doanh tại chợ biên giới, chợ cửa khẩu, chợ trong khu kinh tế cửa khẩu, cần lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, hợp đồng và hồ sơ chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa, dịch vụ. Các giấy tờ này phải xuất trình khi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu hoặc khi đề nghị cấp, bán lẻ hóa đơn cho từng lần phát sinh.

Cơ quan thuế khuyến nghị hộ kinh doanh lưu giữ hóa đơn, chứng từ đầu vào để đảm bảo chứng minh nguồn gốc, xuất xứ, quyền sở hữu hợp pháp của hàng hóa, đồng thời đáp ứng quy định pháp luật khi có cơ quan chức năng yêu cầu.

• Trích dẫn: Công văn 3153/CT-NVT – Cục Thuế, ban hành 13/8/2025.

3. Xác định chi phí và thuế GTGT đầu vào

Trường hợp cơ quan thuế ấn định thuế nhập khẩu, doanh nghiệp được tính khoản thuế này vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp; đối với thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa nhập khẩu, nếu đáp ứng đủ điều kiện khấu trừ theo quy định thì doanh nghiệp được khấu trừ thuế đầu vào.

• Trích dẫn: Công văn 3138/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 13/8/2025.

4. Điều chuyển hàng hóa giữa các đơn vị nội bộ

Trường hợp chi nhánh và địa điểm kinh doanh cùng là đơn vị hạch toán phụ thuộc của một công ty mẹ, khi chi nhánh chấm dứt hoạt động để chuyển đổi thành địa điểm kinh doanh và địa điểm này tiếp nhận hàng hóa, vật tư từ chi nhánh thì đây không được coi là hoạt động mua bán hay thanh lý; chi nhánh chỉ cần lập lệnh điều chuyển hàng hóa, vật tư kèm hồ sơ nguồn gốc tài sản và không phải xuất hóa đơn.

• Trích dẫn: Công văn 3145/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 13/8/2025.

5. Nghĩa vụ thuế khi sáp nhập doanh nghiệp

Doanh nghiệp bị sáp nhập phải có trách nhiệm hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ nộp thuế trước khi thực hiện sáp nhập và làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Trường hợp doanh nghiệp bị sáp nhập chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, thì doanh nghiệp bị sáp nhập và doanh nghiệp nhận sáp nhập cùng có trách nhiệm thực hiện.

Mã số thuế của doanh nghiệp bị sáp nhập sẽ không còn được sử dụng trong các giao dịch kinh tế kể từ ngày cơ quan thuế ra thông báo chấm dứt hiệu lực.

• Trích dẫn: Công văn 3364/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 22/8/2025.

   

NỘI DUNG KHÁC

1. Sử dụng hóa đơn khi bị cưỡng chế

Trường hợp người nộp thuế đang bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn nhưng có văn bản đề nghị để tiếp tục sử dụng hóa đơn nhằm thanh toán lương công nhân hoặc các chi phí duy trì sản xuất kinh doanh, cơ quan thuế có thể cho phép sử dụng hóa đơn theo từng lần phát sinh; điều kiện là người nộp thuế phải nộp ngay tối thiểu 18% doanh thu trên hóa đơn vào ngân sách nhà nước theo quy định tại điểm đ khoản 4 Điều 34 Nghị định 126/2020/NĐ-CP để đảm bảo thực hiện thứ tự thanh toán nghĩa vụ thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt.

Việc khai thuế đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản được thực hiện theo quy định tại khoản 10 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP và điểm b khoản 1 Điều 11 Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

• Trích dẫn: Công văn 3012/CT-CS – Cục Thuế, ban hành 07/8/2025.

2. Thời điểm lập hóa đơn cho dịch vụ vận tải

Với dịch vụ logistics: Nếu công ty cung cấp dịch vụ logistics đáp ứng các điều kiện theo Nghị định 163/2017/NĐ-CP, hóa đơn có thể được lập sau khi đối soát số liệu nhưng không muộn hơn ngày 7 của tháng sau hoặc không quá 7 ngày kể từ khi kết thúc kỳ quy ước.

Với dịch vụ không phải logistics: Nếu không đáp ứng các quy định trên, hóa đơn phải được lập ngay tại thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ.

• Trích dẫn: Công văn 4405/TCS3-QLDN2 – Chi cục Thuế khu vực III, ban hành 26/8/2025.